ლტოლვილები და თავშესაფარი

თავშესაფრის მოპოვების პროცედურები ეფუძნება გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის 1951 წლის კონვენციას „ლტოლვილთა სტატუსის შესახებ”. აღნიშნული კონვენციის მიხედვით, ლტოლვილის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს პირს, ვისაც „აქვს საფუძვლიანი შიში, რომ შეიძლება გახდეს დევნის მსხვერპლი რასის, რელიგიის, აღმსარებლობის, ეროვნების, გარკვეული სოციალური ჯგუფისადმი კუთვნილების ან პოლიტიკური შეხედულებების გამო და არ შეუძლია, ან არ სურს, ამგვარი შიშიდან გამომდინარე, დაბრუნდეს თავისი წარმოშობის ქვეყანაში ან ისარგებლოს ამ ქვეყნის მფარველობით.” თავშესაფრის სისტემით ბოროტად სარგებლობის შემთხვევათა შემცირებისათვის ევროკავშირის ქვეყნები ცდილობენ, უფრო შემჭიდროვებულ ვადებში განიხილონ მიღებული განაცხადები, რათა შეამცირონ სტატუსის მინიჭებისათვის საჭირო პროცედურების დრო. იმის გამო, რომ საქართველოს მოქალაქეებს არ აქვთ საკმარისი ინფორმაცია თავშესაფრის სისტემის მიზანსა და მოთხოვნებზე, მათი განაცხადები სტატუსის მინიჭების თაობაზე ხშირ შემთხვევებში არ შეესაბამება რეგულაციებით დადგენილ ნორმებს.

საერთაშორისო დაცვა საქართველოში

ლტოლვილის სტატუსი ენიჭება პირს, რომელიც არ არის საქართველოს მოქალაქე ან საქართველოში მუდმივად მცხოვრები მოქალაქეობის არმქონე პირი, იმყოფება საქართველოში, აქვს საფუძვლიანი შიში, რომ იგი შეიძლება გახდეს დევნის მსხვერპლი რასის, რელიგიის, აღმსარებლობის, ეროვნების, გარკვეული სოციალური ჯგუფისადმი კუთვნილების ან პოლიტიკური შეხედულებების გამო და ამგვარი შიშიდან გამომდინარე, არ შეუძლია ან არ სურს, დაბრუნდეს თავისი წარმოშობის ქვეყანაში ან ისარგებლოს ამ ქვეყნის მფარველობით.

თუ ლტოლვილის სტატუსის მინიჭების სურვილს გამოთქვამს პირი, რომელიც კანონიერად იმყოფება საქართველოს ტერიტორიაზე, იგი ვალდებულია განცხადებით პირადად მიმართოს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს.

ჰუმანიტარული სტატუსი ენიჭება პირს, რომელიც არ არის საქართველოს მოქალაქე ან საქართველოში მუდმივად მცხოვრები მოქალაქეობის არმქონე პირი და რომელიც:

  • იძულებული იყო, დაეტოვებინა თავისი წარმოშობის ქვეყანა ძალადობის, გარე აგრესიის, ოკუპაციის, შიდა კონფლიქტების, ადამიანის უფლებების მასობრივი დარღვევის ან საზოგადოებრივი წესრიგის მნიშვნელოვანი დარღვევის გამო;
  • საქართველოს მიერ ნაკისრი საერთაშორისო ვალდებულებებით, არ შეიძლება იძულებით დაბრუნდეს თავისი წარმოშობის ქვეყანაში და არ შეუძლია გაემგზავროს სხვა ქვეყანაში. აღნიშნულ ვალდებულებებს შორისაა ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-3 მუხლი (წამების, არაადამიანური ან ღირსების შემლახველი მოპყრობის ან დასჯის აკრძალვა) და ადამიანის უფლებათა დაცვის სხვა საერთაშორისო აქტიდან გამომდინარე არგაძევების სხვა ვალდებულებები;
  • ვერ ბრუნდება წარმოშობის ქვეყანაში, რადგან იქ სერიოზული საფრთხე ემუქრება მის სიცოცხლეს, უსაფრთხოებას ან/და უფლებების დაცვას;
  • იძულებული გახდა, გადაადგილებულიყო საქართველოს შიგნით, მაგრამ არ ეკუთვნის დევნილის სტატუსი „იძულებით გადაადგილებულ პირთა – დევნილთა შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად;
  • საქართველოში შემოვიდა მოსაზღვრე წარმოშობის ქვეყნიდან, იქ მომხდარი სტიქიური უბედურების გამო;
  • საჭიროებს სხვა სარწმუნო ჰუმანიტარულ დახმარებას.

ჰუმანიტარული სტატუსი პირს 1 წლის ვადით ენიჭება და შეიძლება გაგრძელდეს, თუ კვლავ არსებობს გარემოებები, რომელთა საფუძველზეც მიენიჭა აღნიშნული სტატუსი.

თავშესაფრის მოთხოვნა არის პირის მიერ პირდაპირ ან არაპირდაპირ, ზეპირად ან წერილობით გამოხატული სურვილი საქართველოში სამართლებრივი დაცვისა, რომელიც გამომდინარეობს ლტოლვილის ან ჰუმანიტარული სტატუსის მინიჭების ზემოთ ჩამოთვლილი საფუძვლებიდან.

საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის უკანონოდ გადმოკვეთის შემთხვევაში პირი ვალდებულია, 24 საათის განმავლობაში მიმართოს პირველივე სახელმწიფო ორგანოს თავშესაფრის მოთხოვნით. ნებისმიერი სახელმწიფო ორგანოს მიერ მიღებული თავშესაფრის მოთხოვნა ფიქსირდება წერილობითი ფორმით, რომლის ასლიც 3 დღის განმავლობაში ეგზავნება საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროსა და განმცხადებელს.

საქართველოში მყოფი თავშესაფრის მაძიებლის განცხადების წინასწარი განხილვა ხდება 10 დღის განმავლობაში, რის შემდეგაც მიიღება გადაწყვეტილება პირის თავშესაფრის მაძიებლად რეგისტრაციის ან რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ.

თავშესაფრის მაძიებლად რეგისტრირებულ პირზე გაიცემა დროებითი საიდენტიფიკაციო მოწმობა 1 წლის ვადით. ამ დოკუმენტის საფუძველზე თავშესაფრის მაძიებელი ისარგებლებს განათლების, სამედიცინო თუ სოციალური დახმარების, შრომითი მოწყობისა და სხვა უფლებებით.

შენიშვნა: თავშესაფრის მაძიებლის საქართველოდან გაძევება დაუშვებელია სტატუსის მინიჭების შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.

სამინისტრო განცხადებას განიხილავს თავშესაფრის მაძიებელი პირის რეგისტრაციიდან 6 თვის განმავლობაში. ეს ვადა შეიძლება გაგრძელდეს არა უმეტეს 3 თვით, რის თველოდან გაძევება დაუშვებელია სტატუსის მინიჭების შესახებ საბოლოო გადა წყვეტილების მიღებამდე. შესახებაც სტატუსის მაძიებელ პირს ეცნობება წერილობით. სტატუსის დადგენის პროცედურა მოიცავს შემდეგ საფეხურებს:

ლტოლვილის ან ჰუმანიტარული სტატუსის მინიჭების შემდეგ პირზე გაიცემა დროებითი ბინადრობის მოწმობა. ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირზე ბინადრობის მოწმობა გაიცემა ჰუმანიტარული სტატუსის მოქმედების ვადით, ხოლო ლტოლვილის სტატუსის მქონე პირზე–3 წლის ვადით.

ლტოლვილის სტატუსის მქონე პირზე, ასევე გაიცემა „ლტოლვილთა სტატუსის შესახებ” გაერო-ს 1951 წლის კონვენციით განსაზღვრული სამგზავრო დოკუმენტი.

დროებითი ბინადრობის მოწმობის ან სამგზავრო დოკუმენტის მიღების მოთხოვნით ლტოლვილის სტატუსის მქონე პირმა უნდა მიმართოს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ტერიტორიულ სამსახურს, იუსტიციის სახლის ფილიალს ან საზოგადოებრივ ცენტრს.

ლტოლვილის სამგზავრო დოკუმენტი გაიცემა 10 სამუშაო დღის ვადაში უფასოდ, 2 წლის მოქმედების ვადით.

ლტოლვილის ან ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირს უფლება აქვს:

  • დაბრუნდეს თავისი წარმოშობის ქვეყანაში ან გაემგზავროს სხვა ქვეყანაში;
  • ისარგებლოს სამედიცინო დახმარებით;
  • ისარგებლოს სოციალური დახმარებით;
  • საქართველოს მოქალაქეობის მინიჭების თაობაზე განცხადებით მიმართოს უფლებამოსილ ორგანოს;
  • ისარგებლოს საქართველოს კანონმდებლობით უცხოელისათვის მინიჭებული სხვა უფლებებით.

შენიშვნა: ლტოლვილის ან ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირი ვალდებულია, წინასწარ აცნობოს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლების და ლტოლვილთა სამინისტროს საცხოვრებელი ადგილის შეცვლის შესახებ და გაიაროს ყოველწლიური რეგისტრაცია.

ლტოლვილის ან ჰუმანიტარული სტატუსის მოპოვებისა და შესაბამისი დოკუმენტების გაცემის შესახებ დამატებითი ინფორმაცია შეგიძლიათ იხილოთ ვებგვერდებზე: www.mra.gov.ge; www.psh.gov.ge.

ლტოლვილის სამგზავრო დოკუმენტი

2009 წლიდან საქართველოში დაიწყო „ლტოლვილთა სტატუსის შესახებ“ გაერო–ს 1951 წლის კონვენციით გათვალისწინებული ლტოლვილის სამგზავრო დოკუმენტის გაცემა.


ლტოლვილის სამგზავრო დოკუმენტი გაიცემა ლტოლვილის სტატუსის მქონე პირის საქართველოდან გასვლის (გარდა საკუთარი მოქალაქეობის, ადრინდელი მუდმივი საცხოვრებელი ქვეყნის ან იმ სახელმწიფოებისა, სადაც მისი და მისი ოჯახის წევრების მდგომარეობა არ ითვლება უსაფრთხოდ), საზღვარგარეთ გადაადგილების და საქართველოში შემოსვლის მიზნით.

იხილეთ დეტალური ინფორმაცია ლტოლვილის სამგზავრო დოკუმენტის გაცემის შესახებ

დაკავშირებული დოკუმენტები:

  • ბრძანება №99 (25.67 KB)ლტოლვილის ან ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირთა ყოველწლიური რეგისტრაციის წესის დამტკიცების შესახებ
  • ბრძანება №100 (58.76 KB)ლტოლვილის ან ჰუმანიტარული სტატუსის მინიჭების პროცედურის დამტკიცების შესახებ

ლეგალური ემიგრაციის გზამკვლევი

ლეგალური იმიგრაციის გზამკვლევი

მიგრაციის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი