სასარგებლო რჩევები უცხოელებისთვის

საქართველო: ძირითადი ფაქტები
საქართველოს ტერიტორია 69,700 კვ. კმ
სახმელეთო საზღვარი 1,839 კმ
მოსაზღვრე ქვეყნები სომხეთი (224 კმ)
აზერბაიჯანი (446 კმ)
თურქეთი (275 კმ)
რუსეთი (894 კმ)
სანაპირო ზოლი 315 კმ
მოსახლეობა 3,720,400 (2016 წ. 1 იანვრის მონაცემებით)
მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა (2002 წლის აღწერის მონაცემებით) ქართველები 86.6%
აზერბაიჯანელები 6.3%
სომხები 4.5%
რუსები 0.7%
სხვა 1.7%
დედაქალაქი თბილისი
დედაქალაქის მოსახლეობა 1,113,000 (2016 წ. 1 იანვრის მონაცემებით)
სახელმწიფო ენები ქართული, ხოლო აფხაზეთის ა/რ ტერიტორიაზე აფხაზური
ურბანული მოსახლეობა 57.2% (2016 წლის 1 იანვრის მონაცემებით)

საქართველო („Sakartvelo“) ტრანსკონტინენტური ქვეყანაა და აღმოსავლეთ ევროპისა და დასავლეთ აზიის გზაგასაყარზე მდებარეობს (დამატებითი ინფორმაციისთვის ეწვიეთ საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის ვებ-გვერდს: www.gnta.ge.

მნიშვნელოვანი გეოსტრატეგიული მდებარეობიდან გამომდინარე, საქართველო ხშირად ექცეოდა მსოფლიოში მიმდინარე დრამატული ისტორიული მოვლენების ეპიცენტრში. შედეგად, საქართველოს ისტორიაში შეხვდებით უამრავ ფაქტს ბრძოლის, გამარჯვებისა და გადარჩენის შესახებ. საქართველო ერთერთი უძველესი სახელმწიფოა რეგიონში და ჯერ კიდევ ძველი წელთაღრიცხვიდან იღებს სათავეებს, თუმცა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი რეგიონული მოთამაშე მე-11 მე-12 საუკუნეებში, მეფეების დავით აღმაშენებლისა და თამარის მმართველობის დროს იყო. მათ მოახერხეს საქართველოს გაერთიანება და წარმატებულ და ძლიერ სახელმწიფოდ გარდაქმნა. მოგვიანებით მონღოლთა, სპარსეთისა და ოსმალთა იმპერიების მიერ განხორციელებულმა დაპყრობითმა ომებმა ძლიერ დაასუსტა ქართული სახელმწიფო და საფუძველი მოამზადა მე-19 საუკუნის ბოლოს რუსეთის იმპერიის მიერ სრული ანექსიისთვის. 1918 წელს საქართველომ მცირე ხნით მოახერხა დამოუკიდებლობის აღდგენა, მაგრამ 1921 წლიდან ისევ ბოლშევიკური რუსეთის ოკუპაციის ქვეშ მოექცა. საბჭოთა კავშირიდან გამოყოფისა და დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ საქართველო, ისევე როგორც პოსტსაბჭოთა რესპუბლიკების დიდი ნაწილი, ეკონომიკური სიძნელეებისა და სამოქალაქო კონფლიქტების წინაშე აღმოჩნდა. ეს პროცესები ორი ქართული რეგიონის აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის (ე.წ. სამხრეთ ოსეთის) საქართველოდან დე-ფაქტო გამოყოფით დასრულდა. ქვეყნისთვის უკანასკნელი დარტყმა 2008 წლის რუსეთთან ომი იყო, რის შემდეგაც რუსეთმა უშუალოდ მოახდინა ამ ორი რეგიონის ოკუპაცია.

სახელმწიფო წყობა და მმართველობის სისტემა

საქართველოს სახელმწიფოს პოლიტიკური წყობილების ფორმა არის დემოკრატიული რესპუბლიკა. სახელმწიფოს მეთაური და სამხედრო ძალების უმაღლესი მთავარსარდალია საქართველოს პრეზიდენტი, რომელიც აირჩევა საყოველთაო არჩევნების გზით 5 წლის ვადით; ხოლო საქართველოს მთავრობა პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობით უზრუნველყოფს აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის განხორციელებას. საკანონმდებლო ხელისუფლებას ახორციელებს საქართველოს პარლამენტი, რომელიც ქვეყნის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოა და აირჩევა 4 წლის ვადით. ხელისუფლების მესამე შტოა დამოუკიდებელი სასამართლოები. მმართველობის სისტემაში განსაკუთრებული ადგილი უკავია ადგილობრივ თვითმმართველობებს, რომლის უფლებამოსილებები უკანასკნელ წლებში საგრძნობლად გაიზარდა.

ეკონომიკა და გადასახადები

საქართველოს მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის მთავარი მიზანი მოსახლეობის კეთილდღეობის დონის ამაღლებაა, რომელიც მიიღწევა მდგრადი და ინკლუზიური ეკონომიკური ზრდის პირობებში, როდესაც ყველა მოქალაქე სარგებლობს ეკონომიკური ზრდით მოტანილი სიკეთით და იმავდროულად, ეკონომიკური განვითარების პროცესში მოსახლეობის საყოველთაო ჩართულობაც უზრუნველყოფილია. საქართველოს მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკა თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის პრინციპებსა და ღირებულებებს ეფუძნება. სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის წინასწარი მონაცემების თანახმად, საქართველოს მთლიანმა შიდა პროდუქტმა (მშპ) 2016 წელს 14.3 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა, ხოლო მშპ-მ ერთ სულ მოსახლეზე 3 852 აშშ დოლარი შეადგინა. უკანასკნელი ათწლეულის განმავლობაში საქართველოს ეკონომიკა სტაბილურად იზრდებოდა და მომავალ წლებშიც ზრდა არის ნავარაუდები.

ზრდის ტენდენციით ხასიათდება, ასევე, საქართველოს საგარეო-სავაჭრო ბრუნვა, რომელსაც ქვეყანაში მოქმედი შეღავათიანი საგარეო-სავაჭრო რეჟიმები და ქვეყნის ლიბერალური სავაჭრო პოლიტიკა უწყობს ხელს. საყურადღებოა, რომ 2014 წლის 27 ივნისს ხელი მოეწერა საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმებას, რომლის შემადგენელ და განუყოფელ ნაწილსაც წარმოადგენს ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA), რომელიც უკვე რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის მიერ და ძალაშია 2014 წლის სექტემბრიდან. აღსანიშნავია ასევე, რომ საქართვე- ლო გახდა პირველი ქვეყანა რეგიონში, რომელსაც აქვს თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთან- ხმება ჩინეთთან.

საქართველოში ხელსაყრელი ბიზნეს და საინვესტიციო გარემოს შექმნის მიზნით განხორციელდა და მიმდინარეობს მნიშვნელოვანი ეკონომიკური რეფორმები, რომელთა დადებითი შედეგები ასახულია საერთაშორისო კვლევებსა და შეფასებებში. მაგალითად, მსოფლიო ბანკის ანგარიშის „Doing Business 2017“ მიხედვით, საქართველოს რეიტინგი 7 ადგილით გაუმჯობესდა და 2017 წელს საქართველომ 190 ქვეყანას შორის 23-ე ადგილიდან მე-16 ადგილზე გადაინაცვლა. მხოლოდ ბოლო ერთ წელიწადში რეიტინგის მიზნებისთვის აღიარებული 5 რეფორმით საქართველო მსოფლიოს ტოპ რეფორმატორი ქვეყნების ათეულში შედის. საქართველო მსოფლიო მასშტაბით 190 ქვეყანას შორის პირველ ათეულში შედის, შემდეგი გაუმჯობესებული 5 ინდიკატორის მიხედვით: ქონების რეგისტრაცია (მე-3 ადგილი), კრედიტის მიღება (მე-7 ადგილი), მინორიტარულ ინვესტორთა უფლებების დაცვა (მე-7 ადგილი), ბიზნესის დაწყება (მე-8 ადგილი) და მშენებლობის ნებართვა (მე-8 ადგილი).

დამატებითი ინფორმაცია ქონების და ბიზნესის რეგისტრაციის წესებისა და მოთხოვნების შესახებ შეგიძლიათ იხილოთ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს (www.napr.gov.ge), იუსტიციის სახლისა (www.psh.gov.ge) და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს (www.economy.ge) ვებ-გვერდებზე.

საერთაშორისო სარეიტინგო კომპანიის ფრეზერის ინსტიტუტის (Fraser Institute) მიერ გამოქვეყნებულ 2016 წლის ანგარიშით საქართველომ უპრეცედენტოდ დიდ წარმატებას მიაღწია, მე-11 ადგილიდან ლიდერ პოზიციაზე გადმოინაცვლა და ეკონომიკური თავისუფლების მხრივ მე-5 პოზიცია დაიკავა მსოფლიოს 159 ქვეყანას შორის. Heritage Foundation „ეკონომიკური თავისუფლების ინდექსი 2017-ის" მიხედვით, საქართველომ წინა წელთან შედარებით 10 ადგილით გაიუმჯობესა პოზიცია და მსოფლიოს 180 ქვეყანას შორის მე-13 პოზიცია დაიკავა კვლავ „უმეტესად თავისუფალი" სტატუსით. საქართველოს სარეიტინგო ქულა გაუმჯობესებულია შემდეგ 3 კომპონენტში: საკუთრების უფლება, ბიზნესის თავისუფლება და შრომის თავისუფლება.

„Transparency International“-ის მიერ 2017 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, 2016 წელს „კორუფციის აღქმის ინდექსში“ („Corruption Perception Index“) საქართველოს რეიტინგი 4 ადგილით გაუმჯობესდა და 176 ქვეყანას შორის 48-ე ადგილიდან 44-ე ადგილზე გადმოინაცვლა, ხოლო აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის რეგიონის (EECA) 19 ქვეყანას შორის საქართველომ კვლავ პირველი პოზიცია შეინარჩუნა.

მნიშვნელოვნად გამარტივდა საგადასახადო სისტემა და შემცირდა გადასახადების რაოდენობა. გადამხდელად რეგისტრაციისთვის და დაკისრებული გადასახადების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად ეწვიეთ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ვებ- გვერდს: www.rs.ge.

საქართველოში კარგად განვითარებული საბანკო სისტემაა. ქვეყანაში მოქმედებს რამდენიმე მსხვილი კერძო ბანკი, მცირე მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია და საკრედიტო კავშირი. უცხოური ვალუტის კონვერტაციისთვის შეგიძლიათ მიმართოთ მსხვილი ოპერატორების ოფიციალურ წარმომადგენლობებსა და მცირე ზომის სავალუტო ჯიხურებს ქუჩაში.

ეროვნულ ვალუტას, ქართული ლარი (GEL).

ტურიზმი

საქართველო მსოფლიოში ერთ-ერთი უნიკალური ტურისტული ქვეყანა და ვიზიტორებისთვის ერთგვარი აღმოჩენაა, რომელიც თავისი პოტენციალითა და მრავალფეროვნებით ქვეყნის განმეორებით მონახულების სურვილს ყოველთვის აღძრავს. 2010 წლიდან 2016 წლამდე საქართველოში ვიზიტორთა რაოდენობის ზრდის ტემპი ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი იყო მსოფლიოში. საერთაშორისო მოგზაურების მთლიან რაოდენობამ 2016 წელს 6.3 მილიონს გადააჭარბა. ხოლო ამავე წელს, საერთაშორისო ტურიზმიდან შემოსავლები 11.9 %-ით გაიზარდა და დაახლოებით 230 მილიონი აშშ დოლარით მეტი სავალუტო შემოდინება დაფიქსირდა წინა წელთან შედარებით.

შემოსავლები საერთაშორისო ტურიზმიდან (ათასი აშშ დოლარი)

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016
659,245 954,908 1,410,902 1,719,700 1,787,140 1,935,915 2,166,33

ბოლო 5 წლის განმავლობაში ტურიზმი ეკონომიკის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სექტორად ჩამოყალიბდა. 2016 წლის მდგომარეობით საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის ბაზაში დარეგისტრირებული იყო 1,765 განთავსების ობიექტი 57,049 საწოლი ადგილით. განთავსების საშუალებების კატეგორიების მიხედვით კლასიფიკაციის თანახმად, კი საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში რეგისტრირებულია 640 სასტუმრო, 608 საოჯახო სასტუმრო, 393 სასტუმრო სახლი და 124 სხვა განთავსების ობიექტი. გასათვალისწინებელია, რომ მომავალი 2 წლის განმავლობაში კიდევ 130-მდე სასტუმროს გახსნაა დაგეგმილი მთელი ქვეყნის მასშტაბით.

დამატებითი ინფორმაცია საქართველოში ტურიზმის შესახებ შეგიძლიათ იხილოთ ვებ-გვერდებზე: www.georgia.travel/ge; www.gnta.ge.

ხალხი და ენა

საქართველო ტრადიციულად მართლმადიდებელი ქრისტიანი ქვეყანაა. ქრისტიანობა ჯერ კიდევ მე-4 საუკუნეში გავრცელდა, თუმცა საქართველო საუკუნეების მანძილზე იყო მუსლიმ, იუდეველ და სხვა რელიგიურ უმცირესობათა სამშობლოც. რელიგიური თვითგამოხატვის თავისუფლება, ისევე როგორც ადამიანის სხვა ძირითადი უფლებები, დაცულია საქართველოს კონსტიტუციით.

საქართველოში სახელმწიფო ენებია ქართული და აფხაზური. ქართული ენა დამწერლობისთვის ქართულ ანბანს იყენებს, რომელიც ერთ-ერთია მსოფლიოს 14 უნიკალურ ანბანს შორის. საქართველოს ისტორიის, კულტურისა და კლიმატის შესახებ დამატებითი ინფორმაციისთვის, გთხოვთ, ეწვიოთ ვებგვერდს: www.government.gov.ge.

უსაფრთხოება: თუ თქვენს უსაფრთხოებას ან ჯანმრთელობას საფრთხე დაემუქრება, აკრიფეთ 112 და დაუკავშირდით გადაუდებელი დახმარების სამსახურს. იგი აერთიანებს სახანძრო-სამაშველო სამსახურს, სასწრაფო სამედიცინო დახმარებასა და საპატრულო პოლიციას. პოლიცია საქართველოში გამორჩეულად მაღალი ნდობით სარგებლობს მოსახლეობის მხრიდან.

შენიშვნა: მოიძიეთ და ყოველთვის თან იქონიეთ თქვენი ქვეყნის დიპლომატიური ან/და საკონსულო წარმომადგენლობის საკონტაქტო ინფორმაცია, მისამართი და ცხელი ხაზის ნომერი. რეკომენდებულია, რომ ქვეყანაში შემოსვლისთანავე დადგეთ თქვენი ქვეყნის საკონსულოს აღრიცხვაზე, რათა საჭიროების შემთხვევაში შეძლოთ დროული და ადეკვატური დახმარების მიღება თქვენი ქვეყნის დიპლომატიური წარმომადგენლობის მხრიდან.

განათლების სისტემა

საქართველოში განათლების სისტემა იყოფა სკოლამდელ, ზოგად, უმაღლეს და პროფესიულ განათლებად. განათლების ყველა საფეხურზე მოქმედებს მთელი რიგი კერძო და საჯარო საგანმანათლებლო ინსტიტუტები. პროგრამების უმეტესობა ქართულ (სახელმწიფო) ენაზეა, თუმცა სხვადასხვა კერძო და საჯარო ინსტიტუტი ინგლისურ, რუსულ და სხვა ენებზეც სთავაზობენ პროგრამებს სტუდენტებს.

ზოგადი განათლება მოიცავს დაწყებით (1-დან მე-6 კლასის ჩათვლით), სავალდებულო საშუალო (მე-7 მე-9 კლასები) და საშუალო სკოლას (მე-10 მე-12 კლასები). დაწყებით კლასებში 6 წლის ასაკიდან ირიცხებიან. მოსწავლეებს აქვთ საშუალება, აიღონ არასრული საშუალო განათლების მოწმობა სავალდებულო საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, ან გააგრძელონ სწავლა საშუალო სკოლის დანარჩენ კლასებში, ან პროფესიულ სკოლაში. საშუალო სკოლის 12 კლასის დასრულების შემდეგ მოსწავლეები იღებენ საშუალო განათლების მოწმობას.

პროფესიული სკოლები/კოლეჯები ასევე 2-3-წლიან სასწავლო პროგრამებს სთავაზობენ მოსწავლეებს. ამ სკოლებში მიღებული დიპლომი მათ საშუალებას აძლევს, დასაქმდნენ პროფესიით ან გააგრძელონ სწავლა უმაღლეს სასწავლებლებში.

უმაღლესი განათლებაც სამი საფეხურისგან შედგება ბაკალავრი (BA), მაგისტრატურა (MA) და დოქტორანტურა (PhD).

საჯარო სკოლამდელ და დაწყებით სკოლებში ჩარიცხვის სისტემა ცენტრალიზებულია და გვიან გაზაფხულსა და ადრე ზაფხულის თვეებში ხდება. თბილისის მასშტაბით ბაღებში დარეგისტრირებისთვის მშობლებმა უნდა ისარგებლონ ვებგვერდით http://kids.org.ge/, ხოლო დაწყებით კლასებში რეგისტრაციას განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემა ახორციელებს (www.emis.ge) მთელი ქვეყნის მასშტაბით. უცხოელებს აქვთ საშუალება, რომ ისარგებლონ მოსწავლეთა რეგისტრაციის აღნიშნული სერვისით. კერძო საბავშვო ბაღებსა და სკოლებში რეგისტრაცია ინდივიდუალურად ხდება.

უმაღლეს საგანმანათლებლო ინსტიტუტებში ჩარიცხვაც ცენტრალიზებულად ხდება შეფასებისა და გა

ჯანმრთელობის დაცვა

ჯანდაცვა: ძირითადი ფაქტები
საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა 72,9 წელი (2015 წლის
მონაცემებით)
საავადმყოფო საწოლების რაოდენობა 1000 კაცზე 12,8 (2015 წლის მონაცემებით)
ექიმების რაოდენობა 1000 კაცზე 24,3 (2015 წლის მონაცემებით)
ექიმთან მიმართვიანობა 1000 კაცზე 13243.9 (2015 წლის
მონაცემებით)

საქართველოს ჯანდაცვის სისტემა სრულად პრივატიზებულია. მთელი ქვეყნის მასშტაბით მოქმედებს კერძო საავადმყოფოები, ასე რომ, აუცილებელ სამედიცინო მომსახურებაზე ხელი მიუწვდება მეტნაკლებად ყველა რეგიონის მოსახლეობას. ინფორმაცია სამედიცინო მომსახურეობის მომწოდებლებზე შეგიძლიათ იხილოთ საინფორმაციო პორტალზე http://cloud.moh.gov.ge/. დამატებითი ინფორმაცია ექიმების, სისხლის მარაგის, აფთიაქების შესახებ ხელმისაწვდომია პორტალზე ავტორიზაციის გავლის შემდგომ.

მომხმარებელს ჯანმრთელობის დაზღვევის სხვადასხვა პაკეტს სთავაზობს საქართველოში მოქმედი რამდენიმე მსხვილი სადაზღვევო კომპანია, რომელთა შესახებ ინფორმაცია შეგიძლიათ იხილოთ საქართველოს სადაზღვევო ასოციაციის ვებგვერდზე www.insurance.org.ge.

ლეგალური ემიგრაციის გზამკვლევი

ლეგალური იმიგრაციის გზამკვლევი

მიგრაციის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი