სასარგებლო რჩევები უცხოელებისთვის

საქართველო: ძირითადი ფაქტები
საქართველოს ტერიტორია 69,700 კვ. კმ
სახმელეთო საზღვარი 1,814 კმ
მოსაზღვრე ქვეყნები სომხეთი (219 კმ)
აზერბაიჯანი (428 კმ)
თურქეთი (273 კმ)
რუსეთი (894 კმ)
სანაპირო ზოლი 310 კმ
მოსახლეობა 3,729,500 (2015 წ. 1 იანვრის მონაცემებით)
მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა (2002 წლის აღწერის მონაცემებით) ქართველები 83.8%
აზერბაიჯანელები 6.5%
სომხები 5.7%
რუსები 1.5%
სხვა 2.5%
დედაქალაქი თბილისი
დედაქალაქის მოსახლეობა 1,118,300 (2015 წ. 1 იანვრის მონაცემებით)
სახელმწიფო ენები ქართული, აფხაზური
მოსახლეობის ზრდა -0.11% (2014 წ. მონაცემები)
ურბანული მოსახლეობა 57.4% (2015 წლის 1 იანვრის მონაცემებით)

საქართველო („Sakartvelo“) ტრანსკონტინენტური ქვეყანაა და აღმოსავლეთ ევროპისა და დასავლეთ აზიის გზაგასაყარზე მდებარეობს (დამატებითი ინფორმაციისთვის ეწვიეთ საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის ვებ-გვერდს: www.gnta.ge.

მნიშვნელოვანი გეოსტრატეგიული მდებარეობიდან გამომდინარე, საქართველო ხშირად ექცეოდა მსოფლიოში მიმდინარე დრამატული ისტორიული მოვლენების ეპიცენტრში. შედეგად, საქართველოს ისტორიაში შეხვდებით უამრავ ფაქტს ბრძოლის, გამარჯვებისა და გადარჩენის შესახებ. საქართველო ერთერთი უძველესი სახელმწიფოა რეგიონში და ჯერ კიდევ ძველი წელთაღრიცხვიდან იღებს სათავეებს, თუმცა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი რეგიონული მოთამაშე მე-11 მე-12 საუკუნეებში, მეფეების დავით აღმაშენებლისა და თამარის მმართველობის დროს იყო. მათ მოახერხეს საქართველოს გაერთიანება და წარმატებულ და ძლიერ სახელმწიფოდ გარდაქმნა. მოგვიანებით მონღოლთა, სპარსეთისა და ოსმალთა იმპერიების მიერ განხორციელებულმა დაპყრობითმა ომებმა ძლიერ დაასუსტა ქართული სახელმწიფო და საფუძველი მოამზადა მე-19 საუკუნის ბოლოს რუსეთის იმპერიის მიერ სრული ანექსიისთვის. 1918 წელს საქართველომ მცირე ხნით მოახერხა დამოუკიდებლობის აღდგენა, მაგრამ 1921 წლიდან ისევ ბოლშევიკური რუსეთის ოკუპაციის ქვეშ მოექცა. საბჭოთა კავშირიდან გამოყოფისა და დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ საქართველო, ისევე როგორც პოსტსაბჭოთა რესპუბლიკების დიდი ნაწილი, ეკონომიკური სიძნელეებისა და სამოქალაქო კონფლიქტების წინაშე აღმოჩნდა. ეს პროცესები ორი ქართული რეგიონის აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის (ე.წ. სამხრეთ ოსეთის) საქართველოდან დე-ფაქტო გამოყოფით დასრულდა. ქვეყნისთვის უკანასკნელი დარტყმა 2008 წლის რუსეთთან ომი იყო, რის შემდეგაც რუსეთმა უშუალოდ მოახდინა ამ ორი რეგიონის ოკუპაცია.

სახელმწიფო წყობა და მმართველობის სისტემა

საქართველოს სახელმწიფოს პოლიტიკური წყობილების ფორმა არის დემოკრატიული რესპუბლიკა. სახელმწიფოს მეთაური და სამხედრო ძალების უმაღლესი მთავარსარდალია საქართველოს პრეზიდენტი, რომელიც აირჩევა საყოველთაო არჩევნების გზით 5 წლის ვადით; ხოლო საქართველოს მთავრობა პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობით უზრუნველყოფს აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის განხორციელებას. საკანონმდებლო ხელისუფლებას ახორციელებს საქართველოს პარლამენტი, რომელიც ქვეყნის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოა და აირჩევა 4 წლის ვადით. ხელისუფლების მესამე შტოა დამოუკიდებელი სასამართლოები. მმართველობის სისტემაში განსაკუთრებული ადგილი უკავია ადგილობრივ თვითმმართველობებს, რომლის უფლებამოსილებები უკანასკნელ წლებში საგრძნობლად გაიზარდა.

ეკონომიკა და გადასახადები

საქართველოს მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის მთავარი მიზანი მოსახლეობის კეთილდღეობის დონის ამაღლებაა, რომელიც მიიღწევა მდგრადი და ინკლუზიური ეკონომიკური ზრდის პირობებში, როდესაც ყველა მოქალაქე სარგებლობს ეკონომიკური ზრდით მოტანილი სიკეთით და იმავდროულად, ეკონომიკური განვითარების პროცესში მოსახლეობის საყოველთაო ჩართულობაც უზრუნველყოფილია. საქართველოს მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკა თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის პრინციპებსა და ღირებულებებს ემყარება.

„საქსტატის” მონაცემების თანახმად, საქართველოს მთლიანმა შიდა პროდუქტმა (მშპ) 2014 წელს 16,5 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა, ხოლო მშპ-მ ერთ სულ მოსახლეზე 3,689 აშშ დოლარი შეადგინა. უკანასკნელი ათწლეულის განმავლობაში საქართველოს ეკონომიკა სტაბილურად იზრდებოდა და მომავალ წლებშიც ზრდა არის ნავარაუდები. ზრდის ტენდენციით ხასიათდება, ასევე, საქართველოს საგარეო-სავაჭრო ბრუნვა, რომელსაც ქვეყანაში მოქმედი შეღავათიანი საგარეო-სავაჭრო რეჟიმები და ქვეყნის ლიბერალური სავაჭრო პოლიტიკა უწყობს ხელს. საყურადღებოა, რომ 2014 წლის 27 ივნისს ხელი მოეწერა საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმებას, რომლის შემადგენელ და განუყოფელ ნაწილსაც წარმოადგენს ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA), რომელიც უკვე რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის მიერ და ძალაშია 2014 წლის სექტემბრიდან.

საქართველოში ხელსაყრელი ბიზნეს და საინვესტიციო გარემოს შექმნის მიზნით განხორციელდა და მიმდინარეობს მნიშვნელოვანი ეკონომიკური რეფორმები, რომელთა დადებითი შედეგები ასახულია საერთაშორისო კვლევებსა და შეფასებებში. მაგალითად, მსოფლიო ბანკის 2015 წლის ბიზნესის წარმოების სიმარტივის რეიტინგში (Doing Business Index) საქართველო მე-15 ადგილზეა. საქმიანობის დაწყების, საკუთრების რეგისტრაციისა და სხვადასხვა ნებართვის მიღების პროცედურები განსაკუთრებით არის გამარტივებული. კერძოდ, საქართველო მსოფლიოს ტოპ თხუთმეტ ქვეყანას შორისაა აღნიშნული კვლევის ისეთი კომპონენტების მიხედვით, როგორებიცაა: ქონების რეგისტრაცია (1 ადგილი), მშენებლობის ნებართვით სარგებლობა (მე-3 ადგილი), კრედიტით სარგებლობა (მე-7 ადგილი), ბიზნესის დაწყება (მე-5 ადგილი). დამატებითი ინფორმაცია რეგისტრაციის წესებისა და მოთხოვნების შესახებ შეგიძლიათ იხილოთ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს (www.napr.gov.ge), იუსტიციის სახლისა (www.psh.gov.ge) სა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს (www.economy.ge) ვებგვერდებზე.

მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2014-2015 წლების „გლობალური კონკურენტუნარიანობის მოხსენების" (The Global Competitiveness Report) მიხედვით, გლობალური კონკურენტუნარიანობის ინდექსში 2014-2015 წლების საქართველოს პოზიცია 2011-2012 წლებთან შედარებით (88-ე ადგილი) 19 საფეხურით გაუმჯობესდა, ხოლო 2013-2014 წლებთან შედარებით (72-ე ადგილი) 3 საფეხურით და 69-ე ადგილზე გადმოინაცვლა 144 ქვეყანას შორის. საქართველოს პოზიციები გაუმჯობესებულია ისეთი მიმართულებებით, როგორებიცაა: ინსტიტუციური განვითარება, მაკროეკონომიკური გარემო, ბიზნესგარემო და სასამართლო ხელისუფლება.

საყურადღებოა, რომ მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის მიერ აღნიშნული კვლევა კერძო სექტორისა და მეწარმეთა გამოკითხვისა და გამოკვლევის საფუძველზე ხორციელდება.

აღსანიშნავია, რომ „Moody’s Investors Service“-მა 2014 წლის აგვისტოს შეფასებით პირველად შეცვალა საქართველოს პერსპექტივა (Outlook) „სტაბილური” „პოზიტიურით.” პოზიტიური ცვლილების ძირითად საფუძველს წარმოადგენს საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) ხელმოწერა, ასევე გაუმჯობესებული ინსტიტუციური შესაძლებლობები და ეკონომიკური მმართველობა.

„Frazer Institute“-ის 2014 წლის მოხსენების – „მსოფლიო ეკონომიკური თავისუფლების ინდექსის” მიხედვით, საქართველოს რეიტინგი 5 ადგილით გაუმჯობესდა და 21-ე ადგილიდან მე-16 ადგილზე გადმოინაცვლა 152 ქვეყანას შორის.

მნიშვნელოვნად გამარტივდა საგადასახადო სისტემა და შემცირდა გადასახადების რაოდენობა. გადამხდელად რეგისტრაციისთვის და თქვენზე დაკისრებული გადასახადების შესახებ ეწვიეთ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ვებგვერდს www.rs.ge.

საქართველოში კარგად განვითარებული საბანკო სისტემაა. ქვეყანაში მოქმედებს რამდენიმე მსხვილი კერძო ბანკი, მცირე მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია და საკრედიტო კავშირი. უცხოური ვალუტის კონვერტაციისთვის შეგიძლიათ მიმართოთ მსხვილი ოპერატორების ოფიციალურ წარმომადგენლობებსა და მცირე ზომის სავალუტო ჯიხურებს ქუჩაში.

ეროვნულ ვალუტას, ქართული ლარი (GEL).

ხალხი და ენა

საქართველო ტრადიციულად მართლმადიდებელი ქრისტიანი ქვეყანაა. ქრისტიანობა ჯერ კიდევ მე-4 საუკუნეში გავრცელდა, თუმცა საქართველო საუკუნეების მანძილზე იყო მუსლიმ, იუდეველ და სხვა რელიგიურ უმცირესობათა სამშობლოც. რელიგიური თვითგამოხატვის თავისუფლება, ისევე როგორც ადამიანის სხვა ძირითადი უფლებები, დაცულია საქართველოს კონსტიტუციით.

საქართველოში სახელმწიფო ენებია ქართული და აფხაზური. ქართული ენა დამწერლობისთვის ქართულ ანბანს იყენებს, რომელიც ერთ-ერთია მსოფლიოს 14 უნიკალურ ანბანს შორის. საქართველოს ისტორიის, კულტურისა და კლიმატის შესახებ დამატებითი ინფორმაციისთვის, გთხოვთ, ეწვიოთ ვებგვერდს: www.government.gov.ge.

უსაფრთხოება: თუ თქვენს უსაფრთხოებას ან ჯანმრთელობას საფრთხე დაემუქრება, აკრიფეთ 112 და დაუკავშირდით გადაუდებელი დახმარების სამსახურს. იგი აერთიანებს სახანძრო-სამაშველო სამსახურს, სასწრაფო სამედიცინო დახმარებასა და საპატრულო პოლიციას. პოლიცია საქართველოში გამორჩეულად მაღალი ნდობით სარგებლობს მოსახლეობის მხრიდან.

შენიშვნა: მოიძიეთ და ყოველთვის თან იქონიეთ თქვენი ქვეყნის დიპლომატიური ან/და საკონსულო წარმომადგენლობის საკონტაქტო ინფორმაცია, მისამართი და ცხელი ხაზის ნომერი. რეკომენდებულია, რომ ქვეყანაში შემოსვლისთანავე დადგეთ თქვენი ქვეყნის საკონსულოს აღრიცხვაზე, რათა საჭიროების შემთხვევაში შეძლოთ დროული და ადეკვატური დახმარების მიღება თქვენი ქვეყნის დიპლომატიური წარმომადგენლობის მხრიდან.

განათლების სისტემა

საქართველოში განათლების სისტემა იყოფა სკოლამდელ, ზოგად, უმაღლეს და პროფესიულ განათლებად. განათლების ყველა საფეხურზე მოქმედებს მთელი რიგი კერძო და საჯარო საგანმანათლებლო ინსტიტუტები. პროგრამების უმეტესობა ქართულ (სახელმწიფო) ენაზეა, თუმცა სხვადასხვა კერძო და საჯარო ინსტიტუტი ინგლისურ, რუსულ და სხვა ენებზეც სთავაზობენ პროგრამებს სტუდენტებს.

ზოგადი განათლება მოიცავს დაწყებით (1-დან მე-6 კლასის ჩათვლით), სავალდებულო საშუალო (მე-7 მე-9 კლასები) და საშუალო სკოლას (მე-10 მე-12 კლასები). დაწყებით კლასებში 6 წლის ასაკიდან ირიცხებიან. მოსწავლეებს აქვთ საშუალება, აიღონ არასრული საშუალო განათლების მოწმობა სავალდებულო საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, ან გააგრძელონ სწავლა საშუალო სკოლის დანარჩენ კლასებში, ან პროფესიულ სკოლაში. საშუალო სკოლის 12 კლასის დასრულების შემდეგ მოსწავლეები იღებენ საშუალო განათლების მოწმობას.

პროფესიული სკოლები/კოლეჯები ასევე 2-3-წლიან სასწავლო პროგრამებს სთავაზობენ მოსწავლეებს. ამ სკოლებში მიღებული დიპლომი მათ საშუალებას აძლევს, დასაქმდნენ პროფესიით ან გააგრძელონ სწავლა უმაღლეს სასწავლებლებში.

უმაღლესი განათლებაც სამი საფეხურისგან შედგება ბაკალავრი (BA), მაგისტრატურა (MA) და დოქტორანტურა (PhD).

საჯარო სკოლამდელ და დაწყებით სკოლებში ჩარიცხვის სისტემა ცენტრალიზებულია და გვიან გაზაფხულსა და ადრე ზაფხულის თვეებში ხდება. თბილისის მასშტაბით ბაღებში დარეგისტრირებისთვის მშობლებმა უნდა ისარგებლონ ვებგვერდით http://kids.org.ge/, ხოლო დაწყებით კლასებში რეგისტრაციას განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემა ახორციელებს (www.emis.ge) მთელი ქვეყნის მასშტაბით. უცხოელებს აქვთ საშუალება, რომ ისარგებლონ მოსწავლეთა რეგისტრაციის აღნიშნული სერვისით. კერძო საბავშვო ბაღებსა და სკოლებში რეგისტრაცია ინდივიდუალურად ხდება.

უმაღლეს საგანმანათლებლო ინსტიტუტებში ჩარიცხვაც ცენტრალიზებულად ხდება შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის მიერ (www.naec.ge), მაგრამ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს, როგორც წესი, არ სჭირდებათ ეროვნული გამოცდების გავლა და მხოლოდ აპლიკაციისა და ინტერვიუს საფუძველზე ირიცხებიან. ერთ-ერთი აუცილებელი წინაპირობაა, რომ ვიზა და/ან ბინადრობის დამადასტურებელი დოკუმენტები წესრიგში გქონდეთ.

კერძო და საჯარო უნივერსიტეტებისა და პროფესიული სკოლების ჩამონათვალი და მათი ვებგვერდები შეგიძლიათ იხილოთ საგანმანათლებლო გზამკვლევის გვერდზე www.edu-guide.ge. ანალოგიური ინფორმაცია კერძო სკოლების შესახებ ხელმისაწვდომია მისამართზე www.edu-child.ge.

განათლების დამადასტურებელი უცხოური დოკუმენტების აღიარება. საქართველო „ბოლონიის პროცესს” 2005 წელს შეუერთდა და ევროპული უმაღლესი განათლების სივრცის სრული წევრი 2010 წლიდან გახდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ქართული უნივერსიტეტების მიერ მინიჭებული ხარისხი ევროპის მასშტაბით ყველგან მიიღება და პირიქით.

განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი არის პასუხისმგებელი უცხოური საგანმანათლებლო ინსტიტუტების მიერ გაცემული დიპლომებისა და სხვა საბუთების აღიარებაზე. აღიარების ძირითადი წესები და მოთხოვნები, ისევე როგორც ცენტრის საკონტაქტო ინფორმაცია, შეგიძლიათ იხილოთ მისამართზე www.eqe.ge.

ჯანმრთელობის დაცვა

ჯანდაცვა: ძირითადი ფაქტები
საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა 75,2 წელი
საავადმყოფო საწოლების რაოდენობა 1000 კაცზე 11,6 (2013 წლის მონაცემებით)
ექიმების რაოდენობა 1000 კაცზე 22,4 (2013 წლის მონაცემებით)

საქართველოს ჯანდაცვის სისტემა სრულად პრივატიზებულია. მთელი ქვეყნის მასშტაბით მოქმედებს კერძო საავადმყოფოები, ასე რომ, აუცილებელ სამედიცინო მომსახურებაზე ხელი მიუწვდება მეტნაკლებად ყველა რეგიონის მოსახლეობას. ინფორმაცია სამედიცინო მომსახურეობის მომწოდებლებზე შეგიძლიათ იხილოთ საინფორმაციო პორტალზე http://cloud.moh.gov.ge/. დამატებითი ინფორმაცია ექიმების, სისხლის მარაგის, აფთიაქების შესახებ ხელმისაწვდომია პორტალზე ავტორიზაციის გავლის შემდგომ.

მომხმარებელს ჯანმრთელობის დაზღვევის სხვადასხვა პაკეტს სთავაზობს საქართველოში მოქმედი რამდენიმე მსხვილი სადაზღვევო კომპანია, რომელთა შესახებ ინფორმაცია შეგიძლიათ იხილოთ საქართველოს სადაზღვევო ასოციაციის ვებგვერდზე www.insurance.org.ge.

ლეგალური ემიგრაციის გზამკვლევი

ლეგალური იმიგრაციის გზამკვლევი

მიგრაციის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი